Produkcja i sprzedaż wina z własnej winnicy w Polsce – aktualny przewodnik

Stan prawny i informacje urzędowe na dzień 17 listopada 2026 r.

Podstawa prawna

Podstawowym krajowym aktem prawnym regulującym produkcję wyrobów winiarskich oraz organizację rynku wina w Polsce jest ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 844). Określa ona zasady wyrobu i znakowania fermentowanych napojów winiarskich, prowadzenia działalności w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich, a także organizacji rynku wina, w tym obowiązki producentów i zasady ewidencjonowania upraw winorośli. Regulacje krajowe uzupełniają przepisy Unii Europejskiej, zwłaszcza rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 i akty wykonawcze.

Ustawa nie obejmuje wyrobów winiarskich wytwarzanych domowym sposobem wyłącznie na użytek własny, nieprzeznaczonych do wprowadzenia do obrotu.

Kogo dotyczy przewodnik?

Poniższe informacje odnoszą się przede wszystkim do plantatora winorośli i producenta wina gronowego przeznaczonego do sprzedaży, w szczególności wina z własnych upraw. Nie wszystkie wymagania są takie same dla rolnika i przedsiębiorcy oraz dla wina gronowego i innych fermentowanych napojów winiarskich.

Uwaga na dwa różne progi:

  • Mniej niż 100 hl wina w roku winiarskim – przy spełnieniu pozostałych warunków rolnik wytwarzający wino wyłącznie z winogron z własnych upraw może korzystać z regulacji umożliwiających działalność bez rejestrowania firmy w CEIDG. Nie znosi to wymogów KOWR, akcyzowych, sanitarnych i dotyczących sprzedaży alkoholu.
  • Mniej niż 1 000 hl wina – jeden z warunków statusu drobnego producenta wina z upraw własnych; dla tego statusu znaczenie ma także pochodzenie surowców i sposób obliczania średniej produkcji. Wyrób wina przez takiego producenta nie wymaga wpisu do odrębnego rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez KOWR. Nie oznacza to braku obowiązku wpisania winnicy do ewidencji ani corocznego zgłoszenia produkcji.
1. KOWR – wpis uprawy do ewidencji winnic

Agencja Rynku Rolnego (ARR), wymieniana w starszych instrukcjach, nie jest już właściwą instytucją. Ewidencję winnic prowadzi Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

Plantator uprawiający winorośl przeznaczoną do produkcji wina wprowadzanego do obrotu składa wniosek o wpis uprawy winorośli do ewidencji winnic. Dotyczy to upraw spełniających wymagania prawa UE co do odmian winorośli. Wniosek składa się jednorazowo; po wpisie KOWR wydaje zaświadczenie i nadaje identyfikator plantatora. Zmiany danych podlegających zgłoszeniu trzeba przekazać KOWR w ciągu 14 dni od ich wystąpienia.

Dane działek, powierzchni i odmian należy przygotować zgodnie z aktualnym formularzem KOWR. Nie należy korzystać z nieaktualnych druków ARR oznaczonych WPR_P1_f1, Ppw_P1_f1 lub Ppw_P1_f1a ani przyjmować dawnego terminu 30 czerwca za obecny termin wpisu.

Składanie dokumentów: za pośrednictwem platformy eRolnik, e-Doręczeń, osobiście lub pocztą do KOWR, ul. Karolkowa 30, 01-207 Warszawa. Aktualne materiały: KOWR – administrowanie potencjałem produkcyjnym.

2. KOWR – coroczna informacja o zamiarze wyrobu wina

Każdy producent, który planuje wyrabiać w danym roku winiarskim wino lub moszcz winogronowy, przekazuje KOWR informację o zamiarze wyrobu wina:

  • nie później niż dwa tygodnie przed rozpoczęciem produkcji;
  • nie później niż 15 września danego roku winiarskiego.

Informację składa się co roku, korzystając z aktualnego formularza KOWR. Termin nie podlega przywróceniu. Nie jest to ten sam dokument co jednorazowy wpis działek do ewidencji winnic. Rok winiarski trwa od 1 sierpnia do 31 lipca.

Na dzień 17 listopada 2026 r. termin na zgłoszenie produkcji w roku winiarskim 2026/2027 już minął. Nie należy podejmować produkcji na sprzedaż na podstawie dawnej instrukcji z terminem 30 czerwca; sytuację wymagającą wyjaśnienia trzeba skonsultować z KOWR.

3. KAS i akcyza – obowiązki producenta

Wino przeznaczone do obrotu jest wyrobem akcyzowym. Należy ustalić i wykonać właściwe obowiązki wobec Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), w tym dotyczące ewentualnego wpisu do Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych (CRPA), rozliczania akcyzy, dokumentacji i znaków akcyzy. Rejestrację obsługuje system PUESC; zakres formalności zależy od statusu producenta i sposobu prowadzenia działalności.

Nie należy korzystać ze starej instrukcji nakazującej złożenie AKC-R do urzędu celnego, automatyczne odczekanie 7 + 14 dni ani przyjmować, że w każdej winnicy obowiązuje identyczne „urzędowe sprawdzenie” przed fermentacją. Zasady postępowania w akcyzie, odpowiedni organ oraz wymagane ewidencje trzeba ustalić według aktualnych przepisów i konkretnego modelu produkcji. Produkcja mniej niż 1 000 hl wina rocznie z winogron pochodzących z własnych upraw może korzystać z przewidzianego w przepisach akcyzowych wyłączenia z obowiązku prowadzenia składu podatkowego, lecz nie oznacza to zwolnienia z akcyzy.

Butelkowane wino przeznaczone do sprzedaży co do zasady podlega oznaczeniu podatkowymi znakami akcyzy (banderolami), z uwzględnieniem ustawowych wyjątków. Wstępne zapotrzebowanie na banderole na następny rok składa się zasadniczo do 30 października roku poprzedniego; odpowiednie wnioski i płatności można obsługiwać elektronicznie w PUESC. Nie należy korzystać z opłat i formularzy z 2013 r.

Źródło: Ministerstwo Finansów – informacje o akcyzie.

4. IJHARS – jakość handlowa oraz certyfikacja rocznika i odmiany

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) sprawuje nadzór nad jakością handlową wina i dokumentacją. Oddzielną procedurą jest certyfikacja rocznika oraz odmiany winorośli, jeżeli producent zamierza podawać takie informacje na etykiecie wina bez chronionej nazwy pochodzenia lub chronionego oznaczenia geograficznego.

Certyfikacja nie jest powszechnym obowiązkiem każdego producenta, ale podawanie odpowiednich informacji o roczniku lub odmianie na etykiecie wymaga spełnienia przewidzianych prawem warunków. Wniosek o certyfikację składa się do właściwego wojewódzkiego inspektora IJHARS, najpóźniej dwa tygodnie przed zbiorem winogron przeznaczonych na certyfikowaną partię i nie później niż 15 września. Opłaty wynikają z aktualnych przepisów i zakresu czynności. Daty 15 sierpnia oraz opłat z 2013 r. nie należy powielać.

Źródło: IJHARS – rynek wina.

5. Państwowa Inspekcja Sanitarna – rejestracja zakładu

Produkcja wina przeznaczonego do obrotu podlega wymogom prawa żywnościowego. Co do zasady należy zgłosić zakład właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu i złożyć wniosek o wpis do rejestru zakładów co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem planowanej działalności.

Dla drobnych producentów wina z upraw własnych spełniających ustawowe warunki przewidziano wyjątek od obowiązku zatwierdzenia zakładu; nie jest to zwolnienie z rejestracji i zasad higieny żywności. Zakres wymagań może być inny, jeżeli zakład prowadzi także gastronomię, sprzedaż innych produktów lub działalność wykraczającą poza produkcję wina.

Warto przygotować opis pomieszczeń i procesu, zasady higieny, identyfikowalności partii, dokumentację surowców i środków stosowanych przy produkcji. Wniosek do sanepidu należy dobrać do faktycznego zakresu działalności – nie wystarczy bez sprawdzenia przepisać wzoru z 2013 r.

6. Urząd gminy lub miasta – zezwolenie na sprzedaż detaliczną

Producent sprzedający wino konsumentom musi uzyskać odpowiednie zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, wydawane przez właściwego wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Dla typowego wina o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% (z wyjątkiem piwa) jest to zezwolenie kategorii B.

Należy rozróżnić sprzedaż do spożycia poza miejscem sprzedaży (np. butelki na wynos) oraz do spożycia w miejscu sprzedaży (np. serwowanie kieliszków). Drobny producent wina z upraw własnych może prowadzić sprzedaż detaliczną własnego wina w miejscu jego wytworzenia, po uzyskaniu właściwego zezwolenia. Uproszczenie dla rolnika produkującego mniej niż 100 hl nie jest zwolnieniem z tego zezwolenia.

Do wniosku mogą być wymagane m.in. dokument potwierdzający prawo do lokalu, dane wnioskodawcy oraz dokumenty związane z bezpieczeństwem żywności. Gdy zakład korzysta z ustawowego wyłączenia z obowiązku zatwierdzenia przez sanepid, brak decyzji o zatwierdzeniu nie powinien sam w sobie wykluczać uzyskania zezwolenia. Obowiązują lokalne uchwały dotyczące liczby zezwoleń, lokalizacji punktów sprzedaży i ewentualnych ograniczeń godzinowych. Za zezwolenie pobiera się opłatę według aktualnych zasad ustawowych; kwota z 2013 r. nie jest aktualnym cennikiem.

Źródło: Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom – wina z upraw własnych.

7. Sprzedaż do sklepów, restauracji i hurtowni

Sprzedaż wina odbiorcom prowadzącym działalność handlową to inny model niż sprzedaż konsumentom na terenie winnicy. Drobny producent wina z upraw własnych korzysta z wyjątku od obowiązku uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy w sytuacjach przewidzianych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Producent korzystający z tego wyjątku, który zbywa wino przedsiębiorcom posiadającym zezwolenie detaliczne, ma obowiązek złożenia do 31 stycznia zawiadomienia do właściwego marszałka województwa o ilości wina zbytego tym przedsiębiorcom w poprzednim roku kalendarzowym. Przy dystrybucji poza punktem produkcji trzeba odrębnie ocenić zakres niezbędnych zezwoleń i dokumentów.

8. Dokumentacja, etykiety i obowiązki po rozpoczęciu produkcji

Producent powinien prowadzić rejestr przychodów i rozchodów produktów sektora wina, dokumentować pochodzenie winogron, przebieg produkcji i partie wyrobu, stosować dozwolone praktyki enologiczne oraz przestrzegać przepisów o jakości, oznakowaniu i identyfikowalności produktu. W zależności od rodzaju przemieszczania wina konieczne mogą być odpowiednie dokumenty towarzyszące i dokumentacja akcyzowa. Etykieta powinna spełniać wymagania prawa unijnego i krajowego, a oznaczanie rocznika i odmian – właściwe warunki certyfikacji.

Kto składa

Plantator wpisany do ewidencji winnic

Producent, który zgłosił zamiar wyrobu wina

Producent, który zgłosił zamiar wyrobu wina

Dokument

Deklaracja o zbiorach winogron

Deklaracja o produkcji wina

Deklaracja o zapasach wina i moszczu według stanu na 31 lipca

Termin

 Do 15 stycznia

 Do 15 stycznia

 Do 31 sierpnia

9. Najważniejsze terminy – skrócona lista
TerminObowiązek
Jednorazowo, przed użyciem uprawy do produkcji wina na obrótWniosek do KOWR o wpis uprawy do ewidencji winnic
W ciągu 14 dni od zmianyAktualizacja danych w ewidencji winnic KOWR
Minimum 2 tygodnie przed produkcją, najpóźniej 15 wrześniaCoroczna informacja do KOWR o zamiarze wyrobu wina
Minimum 2 tygodnie przed zbiorem, najpóźniej 15 wrześniaWniosek do IJHARS o certyfikację rocznika/odmiany – jeśli potrzebna
Co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem działalności zakładuWniosek do Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Do 31 sierpniaDeklaracja o zapasach do KOWR
Do 30 października roku poprzedzającegoWstępne zapotrzebowanie na banderole na następny rok
Do 15 styczniaDeklaracje o zbiorach i produkcji do KOWR
Do 31 styczniaZawiadomienie marszałka o sprzedaży detalistom – jeśli dotyczy; obowiązki związane z opłatą za zezwolenie detaliczne ocenić oddzielnie
10. Koszty i formalności – czego nie przenosić z instrukcji z 2013 r.

Koszt zależy obecnie m.in. od rodzaju zezwolenia, wartości sprzedaży, zakresu certyfikacji, znaków akcyzy oraz konkretnej sytuacji podmiotu. Aktualne stawki należy potwierdzić odpowiednio w urzędzie gminy, KAS i IJHARS.

Najważniejsze zmiany wobec oryginalnego tekstu:

  1. ARR zastąpiono KOWR, a roczny wpis do ewidencji producentów – odrębnym jednorazowym wpisem winnicy i coroczną informacją o planowanej produkcji.
  2. Termin 30 czerwca oraz stare druki ARR nie opisują już właściwej procedury.
  3. Terminy i przepisy dotyczące certyfikacji rocznika/odmiany zostały zmienione; nie należy stosować daty 15 sierpnia.
  4. AKC-R, urząd celny i schemat „22 dni urzędowego sprawdzenia” w opisanym historycznym kształcie nie są wiarygodną instrukcją na 2026 r.
  5. Produkcja, akcyza, sanepid oraz zezwolenie na sprzedaż alkoholu są odrębnymi obowiązkami – wykonanie jednego nie zastępuje pozostałych.
Podstawowe źródła urzędowe
Przewiń do góry
Przejdź do treści